อะไรคือ Universal Design ? อธิบายง่ายๆ ว่าการออกแบบที่คำนึงถึงผู้ใช้งานในทุกๆกลุ่ม ไม่ว่าจะกลุ่มผู้สูงวัย กลุ่มคนปรกติ กลุ่มผู้พิการ กลุ่มเด็กเล็ก งานออกแบบที่คำนึงถึงผู้ใช้งานทุกคนนั่นละครับ ที่สามารถใช้งานในทุก Functions อย่างเท่าเทียม
ต้องบอกว่าประเทศของเราเข้าสู่สังคมผู้สูงวัยแล้วในปัจจุบัน อัตราการเกิด และการเสียชีวิตของประชากรลดลงอย่างต่อเนื่อง นั่นแสดงว่าประชากรโดยรวมของประเทศมีอายุเฉลี่ยที่ยืนยาวขึ้น ในบางประเทศก็เกิดปัญหาการขาดแคลนประชากรในวัยทำงาน และวัยเด็กลดลง ซึ่งคนกลุ่มนี้จะเป็นกลุ่มที่ขับเคลื่อนกลไกของสังคมในปัจจุบัน และอนาคต จะเห็นได้ว่าในหลายประเทศเริ่มมีการส่งเสริมเรื่องการมีบุตร จากเดิมที่แต่ก่อน มีการรณรงค์ในเรื่องการคุมกำเนิด เพื่อควบคุมประชากร
Trend ที่เกิดขึ้นในสมัยนี้ ก็จะเป็นไปในทิศทางของเรื่องสุขภาพ การใช้ชีวิตที่ดี และปลอดภัย จะเห็นได้จากพฤติกรรมของคนในสังคมที่หันมาออกกำลังกายกันมากขึ้น การกินอาหารที่เน้นความสำคัญในเรื่องของโภชนาการที่ครบถ้วน ให้น้ำหนักในเรื่องประโยชน์ที่ได้ มากกว่าความอร่อย เช่นการกินผักที่ปราศจากสารพิษเจือปน อะไรๆก็จะเห็นแต่คำว่า organic ในทุกๆธุรกิจสมัยใหม่หันมาให้ความสำคัญกับเรื่องนี้ เพราะประชากรของประเทศมากกว่า 10% จะเป็นกลุ่มคนผู้สูงวัย และแนวโน้มที่จะเพิ่มมากขึ้นในอนาคต
ในงานออกแบบที่พักอาศัยก็เช่นกันครับ มีการออกแบบบ้านที่เหมาะสมกับยุคสมัยมากขึ้น ไม่ว่าจะเป็นรูปแบบบ้านชั้นเดียวที่เน้นการเข้าถึงในทุก Functions แบบง่ายๆ ไม่มีการเคลื่อนที่ขึ้นหรือลงที่มากเกินไป หรือในบ้านที่เป็น 2-3 ชั้น ในชั้นล่างต้องมีห้องนอนผู้สูงวัยเพิ่มเข้ามา ทางเข้าบ้านหรือทางขึ้นบ้านที่มีความชัน ก็จะมีการออกแบบทางลาด (Ramp)สำหรับรถเข็น หรือในตัวบ้านในบางหลังก็มีลิฟต์ด้วย ซึ่งในปัจจุบันมีลิฟต์บ้านที่ออกแบบตกแต่งสวยๆ ให้เลือกมากมายครับ การออกแบบสมัยใหม่จะมุ่งเน้นความเข้าใจในลูกค้าทุกกลุ่มให้ไม่มีอุปสรรคในการใช้งานด้วยหลักการ Universal Design
ในห้องน้ำจะเป็นส่วนที่ต้องให้ความสำคัญมากเป็นพิเศษ เพราะต้องคิดในเรื่องของความสะดวกและปลอดภัย การออกแบบจะคิดในเรื่องของระยะต่างๆ ที่เพิ่มเข้ามา เช่น ระยะการหมุนตัวของรถเข็นต้อง 1.50 ม. หรืออุปกรณ์ติดตั้งที่ช่วยพยุงตัวในห้องน้ำ ราวจับต่างๆ ที่นั่งสำหรับนั่งอาบน้ำ รวมไปถึงวัสดุที่ใช้กันลื่น เพื่อเพิ่มความปลอดภัยสำหรับผู้ใช้งานทุกๆคน โดยเฉพาะผู้สูงวัยในบ้านของเราครับ
ในเรื่องพวกนี้ หลักๆผมเองก็จะดูให้อยู่แล้วครับก่อนการออกแบบ ตั้งแต่รับความต้องการลูกค้ามาว่าต้องการอะไรเพิ่มเติมเป็นพิเศษ และในบ้านผู้อยู่อาศัยประกอบด้วยใครบ้าง สร้างบ้านทั้งที ก็ควรต้องตอบโจทย์ของผู้อาศัยในทุกๆด้าน จริงไหมครับ บ้านนอกจากความสวยงามแล้ว ควรต้องเป็นบ้านที่สมาชิกทุกคน สามารถใช้งานในทุก Functions ได้อย่างสะดวก และปลอดภัยอีกด้วยครับ
